Kort antwoord: de zoete vrucht van de palmboom is de dadel, de vrucht van de dadelpalm (Phoenix dactylifera). In puzzels is dadel met vijf letters het standaardantwoord. De vrucht groeit in grote trossen en wordt vooral gekweekt in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
De vrucht en zijn boom
Dadelpalmen worden tot 25 meter hoog en dragen pas na een jaar of vijf vrucht, daarna decennialang tot wel 100 kilo per boom per jaar. De botanische achtergrond staat op Wikipedia over de dadelpalm.
Van oase naar supermarkt
Topproducenten zijn Egypte, Saoedi-Arabië, Iran en Algerije. De bekendste soorten in de Nederlandse winkel zijn de zachte, karamelachtige medjoul en de kleinere deglet nour. Verse dadels vind je bij toko's en op markten; gedroogd liggen ze het hele jaar in het schap.
Ook een Italiaans verhaal
Wie in Italië reist, komt de dadelpalm overal tegen als sierboom, van de boulevards van San Remo tot de tuinen van Sicilië. Aan de Riviera herinneren de palmen aan de negentiende-eeuwse kuuroordtijd. Echte dadelteelt vind je in Europa vrijwel alleen in het Spaanse Elche, waar het grootste palmenbos van het continent staat, zie Wikipedia over Elche.
Gezond zoet, met mate
Dadels bevatten veel vezels, kalium en natuurlijke suikers (zo'n 65 procent). Ze zijn daarmee een goede snoepvervanger, maar calorierijk. Het Voedingscentrum rekent gedroogd fruit tot de producten waar je bewust mee omgaat.
In de keuken
Klassiekers: gevulde dadels met roomkaas en walnoot, dadels in ontbijtrepen, en de Noord-Afrikaanse tajine met dadels en amandelen. In Italiaanse kerstkeukens duiken gevulde dadels met marsepein op als feestlekkernij.
Voor de puzzelaars
Omschrijvingen als zoete palmvrucht, oasevrucht of woestijnvrucht wijzen vrijwel altijd naar dadel. Bij zes hokjes kan het meervoud dadels gevraagd zijn; check het puzzelwoordenboek van Mijnwoordenboek.
